{"id":40106,"date":"2026-03-11T17:10:43","date_gmt":"2026-03-11T13:10:43","guid":{"rendered":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106"},"modified":"2026-03-11T17:10:44","modified_gmt":"2026-03-11T13:10:44","slug":"r%c9%99q%c9%99msal-yaddas-acligi-mumkun-ssenaril%c9%99r-v%c9%99-az%c9%99rbaycana-t%c9%99siri-tehlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106","title":{"rendered":"R\u0259q\u0259msal &#8220;yadda\u015f acl\u0131\u011f\u0131&#8221;: M\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259siri &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<div class='booster-block booster-read-block'>\n                <div class=\"twp-read-time\">\n                \t<i class=\"booster-icon twp-clock\"><\/i> <span>Oxunma vaxt\u0131:<\/span>11 D\u0259qiq\u0259, 31 Saniy\u0259                <\/div>\n\n            <\/div>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Texnologiyalar g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evril\u0259r\u0259k i\u015f prosesl\u0259rimizi k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u018fvv\u0259ll\u0259r manual qaydada h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si saatlar, b\u0259z\u0259n is\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 vaxt t\u0259l\u0259b ed\u0259n m\u0259lumat analizini bu g\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b proqram vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 saniy\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 realla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259lumatlar\u0131n analizi prosesind\u0259 \u0259sas komponentl\u0259rd\u0259n biri operativ yadda\u015fd\u0131r (RAM). S\u0259rt diskl\u0259rd\u0259n (HDD\/SSD) f\u0259rqli olaraq, RAM aktiv m\u0259lumat massivl\u0259rini, hesablama prosesl\u0259rinin aral\u0131q n\u0259tic\u0259l\u0259rini v\u0259 icra edil\u0259n proqram kodunu yadda\u015f\u0131nda saxlay\u0131r. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t m\u00fcr\u0259kk\u0259b sor\u011fular\u0131n emal\u0131n\u0131, ma\u015f\u0131n \u00f6yr\u0259nm\u0259si alqoritml\u0259rinin t\u0259tbiqini v\u0259 &#8220;Big Data&#8221; il\u0259 real vaxt rejimind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259 prosesini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bel\u0259 ki, noutbuk, smartfon v\u0259 oyun konsollar\u0131nda operativ yadda\u015f eyni anda ne\u00e7\u0259 t\u0259tbiqin paralel f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini, proqramlar\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 tez y\u00fckl\u0259n\u0259c\u0259yini v\u0259 sistemin y\u00fcks\u0259k y\u00fckl\u0259nm\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 nec\u0259 performans n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259c\u0259yini t\u0259yin edir. S\u0259naye komp\u00fcterl\u0259ri is\u0259 operativ yadda\u015fdan idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti, HMI interfeysl\u0259ri, SCADA platformalar\u0131, h\u0259m\u00e7inin sensorlardan v\u0259 kameralardan daxil olan m\u0259lumat ax\u0131nlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn faydalan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yar\u0131mke\u00e7irici bazar\u0131nda yeni b\u00f6hran<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Texnologiya sah\u0259sind\u0259ki ir\u0259lil\u0259yi\u015f, \u0259sas\u0259n d\u0259 s\u00fcni intellekt istiqam\u0259tind\u0259ki g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f operativ yadda\u015f bazar\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirib. Son be\u015f illik d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 bazar \u0259n az\u0131 iki d\u0259f\u0259 bel\u0259 k\u0259skin d\u00f6n\u00fc\u015fl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib. \u0130lk halda bu, COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirl\u0259rind\u0259ki fasil\u0259l\u0259r v\u0259 komponentl\u0259rin istehsal\u0131ndak\u0131 gecikm\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koronavirusun geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin karantin t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259tbiq etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 milyonlarla insan k\u00fctl\u0259vi qaydada uzaqdan i\u015fl\u0259m\u0259 v\u0259 distant t\u0259hsil rejimin\u0259 ke\u00e7m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131. Bu proses komp\u00fcter, noutbuk, plan\u015fet v\u0259 smartfonlara olan t\u0259l\u0259bat\u0131n q\u0259fil v\u0259 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. T\u0259l\u0259bl\u0259 t\u0259klif aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcvazin\u0259tin pozulmas\u0131 yar\u0131mke\u00e7irici \u00e7ipl\u0259rin ciddi q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. D\u00fczd\u00fcr, m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 b\u00f6hranl\u0131 durum getdikc\u0259 sabitl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Lakin indiki b\u00f6hran \u0259vv\u0259lki v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259n h\u0259m mahiyy\u0259ti, h\u0259m \u0259hat\u0259 dair\u0259si, h\u0259m d\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259sirl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan \u0259sasl\u0131 sur\u0259td\u0259 f\u0259rql\u0259nir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, x\u00fcsusil\u0259 son bir il \u0259rzind\u0259 s\u00fcni intellekt sah\u0259sind\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015fl\u0259r ya\u015fan\u0131b. 2022-ci ild\u0259n etibar\u0259n s\u00fcni intellekt fasil\u0259siz olaraq inki\u015faf edir. H\u0259r yeni burax\u0131lan model \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki versiyadan n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu kimi, modell\u0259r aras\u0131ndak\u0131 zaman interval\u0131 da \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azal\u0131b. \u018fn m\u00fcasir modell\u0259r d\u0259qiq\u0259l\u0259r \u0259rzind\u0259 on minl\u0259rl\u0259 s\u0259tird\u0259n ibar\u0259t kod yazmaqla ist\u0259nil\u0259n proqram t\u0259minat\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131r v\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u018fg\u0259r bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 istifad\u0259\u00e7i h\u0259r hans\u0131 elementin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n naraz\u0131 qal\u0131rsa, geri d\u00f6n\u0259r\u0259k h\u0259min hiss\u0259ni d\u0259yi\u015fdirir v\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 olunana kimi t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 prosesi davam etdirilir. T\u0259tbiqin b\u00fct\u00fcn standartlara tam uy\u011fun g\u0259ldiyin\u0259 \u0259min olduqdan sonra onu s\u0131naq m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 t\u0259qdim edir. Bu prosesd\u0259 insandan t\u0259l\u0259b olunan yaln\u0131z g\u0259l\u0259c\u0259k t\u0259tbiqin konsepsiyas\u0131n\u0131 izah etm\u0259k, onu hans\u0131 formada v\u0259 funksionall\u0131qda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259diyini s\u00fcni intellekt\u0259 bildirm\u0259kdir. C\u0259mi bir il \u00f6nc\u0259 bel\u0259 bir \u015feyi x\u0259yal etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, bu g\u00fcn s\u00fcni intellekt sad\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i al\u0259td\u0259n kodla\u015fd\u0131rma kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259ri insandan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n g\u00fccl\u00fc bir texnologiyaya \u00e7evrilib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00fcni intellekt s\u0259nayesi d\u00fcnya operativ yadda\u015f istehlak\u0131n\u0131n 70 %-ini m\u0259nims\u0259yir<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bug\u00fcnk\u00fc s\u00fcni intellekt modell\u0259ri aral\u0131q veril\u0259nl\u0259rin saxlanmas\u0131 v\u0259 paralel hesablama prosesl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck tutumlu yadda\u015f resurslar\u0131na ehtiyac duyur. Bu, m\u00fcvafiq infrastrukturun operativ \u015f\u0259kild\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sini v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 k\u00fclli miqdarda investisiya yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. Bel\u0259 ki, biznes v\u0259 texnologiya analitikas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fan &#8220;Gartner&#8221; \u015firk\u0259tinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, ke\u00e7\u0259n il qlobal miqyasda s\u00fcni intellekt\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r 1,76 trilyon AB\u015e dollar\u0131na b\u0259rab\u0259r olub ki, bunun da 965 milyard AB\u015e dollar\u0131 infrastruktur t\u0259minat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar idi. Cari il \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 s\u00fcni intellekt\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan beyn\u0259lxalq x\u0259rcl\u0259rin 2,5 trilyon AB\u015e dollar\u0131na \u00e7ataca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. H\u0259min m\u0259bl\u0259\u011fin 1,37 trilyon AB\u015e dollar\u0131n\u0131n infrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259 x\u0259rcl\u0259n\u0259c\u0259yi ehtimal olunur. G\u0259l\u0259n il\u0259 dair g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r is\u0259 \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan 3,34 trilyon AB\u015e dollar\u0131, infrastruktur sah\u0259sind\u0259 is\u0259 1,75 trilyon AB\u015e dollar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nfrastrukturun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmam\u0131\u015f h\u0259cmd\u0259 operativ yadda\u015f t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bel\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck dil modell\u0259rinin t\u0259limi v\u0259 serverl\u0259rin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 y\u00fcks\u0259k \u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259tli x\u00fcsusi HBM (&#8220;High Bandwidth Memory&#8221;) yadda\u015f\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 HBM3e v\u0259 HBM4 standartlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqini lab\u00fcd edir. HBM-in istehsal prosesi is\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi DDR4 v\u0259 ya DDR5 yadda\u015flarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir. Bir HBM modulunun haz\u0131rlanmas\u0131 adi yadda\u015fdan 3 qat art\u0131q resurs s\u0259rf olunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Bu hal istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 m\u0259hdud imkanlardan daha effektiv yararlanma\u011fa y\u00f6nl\u0259ndrir. Onlar \u0259ks\u0259r hallarda DDR3, DDR4 v\u0259 ya DDR5 \u0259v\u0259zin\u0259 HBM istehsal\u0131na daha \u00e7ox diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u0259ziyy\u0259tin ziddiyy\u0259tli t\u0259r\u0259fi odur ki, s\u00fcni intellekt sektoru eyni zamanda DRAM (Dinamik T\u0259sad\u00fcfi Giri\u015f Yadda\u015f\u0131) sifari\u015fl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli pay\u0131n\u0131 da \u00f6z \u0259lin\u0259 ke\u00e7ir\u0259 bilib. Ancaq &#8220;OpenAI&#8221; (ChatGPT-nin yarad\u0131c\u0131s\u0131) d\u00fcnya bazar\u0131nda \u0259n iri iki \u015firk\u0259t olan &#8220;Samsung Electronics&#8221; v\u0259 &#8220;SK Hynix&#8221;d\u0259n (DRAM bazar\u0131n\u0131n 70 %-i, HBM bazar\u0131n\u0131n 80 %-i onlar\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr) 2029-cu il\u0259d\u0259k m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin t\u0259chiz olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r ay 900 min DRAM yar\u0131mke\u00e7irici l\u00f6vh\u0259cik \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bu r\u0259q\u0259m qlobal ayl\u0131q \u00e7ip istehsal\u0131n\u0131n 40 %-n\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 b\u0259zi hesablamalara g\u00f6r\u0259, cari ild\u0259 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 operativ yadda\u015f istehlak\u0131n\u0131n 70 %-\u0259 yax\u0131n hiss\u0259si m\u0259hz m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu kontekstd\u0259 qeyd ed\u0259k ki, AZCON Holding \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n olan &#8220;AzInTelecom&#8221; MMC-d\u0259n &#8220;Report&#8221;un sor\u011fusuna cavab olaraq bildirilir ki, potensial \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u015firk\u0259tin sat\u0131nalma strategiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 alternativ t\u0259chizat\u00e7\u0131 kanallar\u0131, \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dar\u00fck c\u0259dv\u0259ll\u0259ri v\u0259 laz\u0131mi ehtiyat komponent mexanizml\u0259ri f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir: &#8220;\u015eirk\u0259tin \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n biri qlobal bazardak\u0131 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k performans\u0131n\u0131 qorumaq, eyni zamanda &#8220;AzInTelecom&#8221; t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6st\u0259ril\u0259n r\u0259q\u0259msal xidm\u0259tl\u0259rin tam dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 k\u0259silm\u0259z f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259min etm\u0259kdir. \u00d6lk\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck &#8220;bulud&#8221; provayderi olaraq, tikintisi davam ed\u0259n yeni data m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 \u0259sas qlobal riskl\u0259r v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259l\u0259bat proqnozlar\u0131 h\u0259rt\u0259r\u0259fli ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, b\u00fct\u00fcn avadanl\u0131q konfiqurasiyalar\u0131 modul v\u0259 miqyaslana bil\u0259n prinsipl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qurum h\u0259min yana\u015fman\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259k ist\u0259nil\u0259n bazar m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olmadan operativ yadda\u015f v\u0259 dig\u0259r kritik komponentl\u0259ri ehtiyaca m\u00fcvafiq olaraq m\u0259rh\u0259l\u0259li v\u0259 \u00e7evik formada art\u0131rmaq imkan\u0131 verdiyini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Operativ yadda\u015f q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycana nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Haz\u0131rda operativ yadda\u015f q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 istehlak elektronikas\u0131 sah\u0259sin\u0259, x\u00fcsusil\u0259 komp\u00fcter v\u0259 noutbuk istehsal\u0131 seqmentin\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rib. M\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycanda da komp\u00fcter v\u0259 noutbuk istehsal\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259 ki, ke\u00e7\u0259n il \u00f6lk\u0259d\u0259 27 645 \u0259d\u0259d noutbuk v\u0259 2 920 \u0259d\u0259d stol\u00fcst\u00fc komp\u00fcter burax\u0131l\u0131b. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r 2024-c\u00fc ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq qaydada 3,5 % art\u0131m v\u0259 52 % azalma dem\u0259kdir. Yanvar ay\u0131n\u0131n statistikas\u0131na n\u0259z\u0259r salsaq, bir il \u00f6nc\u0259ki d\u00f6vrl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 noutbuk istehsal\u0131 17 d\u0259f\u0259, komp\u00fcter istehsal\u0131 is\u0259 13 d\u0259f\u0259 geril\u0259y\u0259r\u0259k m\u00fcvafiq olaraq 32 v\u0259 20 \u0259d\u0259d\u0259 enib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Report&#8221;a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n &#8220;Az\u0259rbaycan \u0130nnovasiyalar\u0131n \u0130xrac\u0131 Konsorsiumu&#8221; \u0130ctimai Birliyinin icra\u00e7\u0131 direktoru F\u0259rid Kaz\u0131mov m\u0259hz operativ yadda\u015f q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycana ciddi t\u0259sirin olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib: &#8220;Ming\u0259\u00e7evird\u0259ki zavodda d\u00fcnya brendi olan &#8220;Acer&#8221; komp\u00fcterl\u0259ri y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. Y\u0259ni laz\u0131mi komponentl\u0259rin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal\u0131 &#8220;Acer&#8221; \u015firk\u0259tinin \u00f6z f\u0259aliyy\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r burax\u0131lan komp\u00fcterl\u0259r yerli brend alt\u0131nda istehsal olunsayd\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin yaranma ehtimal\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn olard\u0131. \u0130ndiki halda bunu dem\u0259y\u0259 \u0259sas yoxdu&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla yana\u015f\u0131, ekspert operativ yadda\u015f q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n haz\u0131r m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131 fikrind\u0259dir: &#8220;M\u0259s\u0259l\u0259 yaln\u0131z operativ yadda\u015f \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bunun iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259ri lab\u00fcdd\u00fcr. Bazar iqtisadiyyat\u0131 prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, h\u0259r hans\u0131 bir komponentin azl\u0131\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klif balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na, n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259min m\u0259hsulun qiym\u0259tinin qalxmas\u0131na yol a\u00e7\u0131r. Haz\u0131rki \u015f\u0259raitd\u0259 operativ yadda\u015f defisiti onun d\u0259y\u0259rinin bahala\u015fmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 h\u0259min komponentin istifad\u0259 edildiyi qur\u011fular\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n komp\u00fcter, noutbuk v\u0259 smartfonlar\u0131n maya d\u0259y\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Bu, qlobal miqyasl\u0131 bir proses oldu\u011fundan Az\u0259rbaycan da bu t\u0259sird\u0259n k\u0259narda qalmayacaq&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan \u0259lav\u0259, operativ yadda\u015f q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rin g\u0259lirliliyin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, korporativ strategiyalar\u0131na \u0259ng\u0259l yarad\u0131r v\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ki\u00e7ik \u015firk\u0259tl\u0259r &#8220;sa\u011f qalmaq&#8221; m\u00fcbariz\u0259sini apar\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Acer&#8221; \u015firk\u0259tinin s\u0259dri v\u0259 ba\u015f icra\u00e7\u0131 direktoru Ceyson \u00c7en komponentl\u0259r bazar\u0131ndak\u0131 m\u00f6vcud durumla \u0259laq\u0259dar \u00f6z proqnozunu a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Onun fikrinc\u0259, yadda\u015f mikrosxeml\u0259ri \u00fczr\u0259 q\u0131tl\u0131q \u0259n az\u0131 2026-c\u0131 ilin ortalar\u0131nad\u0259k aradan qalxmayacaq. C.\u00c7en son d\u00f6vrd\u0259 yadda\u015f elementl\u0259rinin qiym\u0259tinin 50-100 % interval\u0131nda bahala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259r\u0259k, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n haz\u0131r m\u0259hsullar\u0131n d\u0259y\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 haz\u0131r olmal\u0131 oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0259h\u0259ng elektronika istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 is\u0259 bu \u015f\u0259raitd\u0259 alternativ t\u0259chizat m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131blar. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n iri f\u0259rdi komp\u00fcter istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 olan &#8220;HP&#8221;, &#8220;Dell&#8221;, &#8220;Acer&#8221; v\u0259 &#8220;Asus&#8221; qlobal yadda\u015f q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 yolu kimi ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u00c7in istehsal\u0131 yadda\u015f \u00e7ipl\u0259rind\u0259n yararlanma variant\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131blar. &#8220;HP&#8221; 2026-c\u0131 ilin ortalar\u0131nad\u0259k operativ yadda\u015f t\u0259klifinin m\u0259hdud qalaca\u011f\u0131 v\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259yi hal\u0131nda AB\u015e-dan k\u0259nar bazarlar \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;ChangXin&#8221;d\u0259n m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck etm\u0259y\u0259 ba\u015flaya bil\u0259r. &#8220;Dell&#8221; art\u0131q &#8220;ChangXin&#8221;in operativ yadda\u015f modullar\u0131n\u0131 test m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7irib. &#8220;Acer&#8221; is\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259r\u0259f t\u0259chizat\u00e7\u0131lar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 al\u0131nmas\u0131 \u015f\u0259rtil\u0259 \u00c7in istehsal\u0131 \u00e7ipl\u0259rd\u0259n istifad\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu elan edib. &#8220;Asus&#8221;un is\u0259 b\u0259zi noutbuk layih\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yadda\u015f t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00c7ind\u0259ki t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan d\u0259st\u0259k ist\u0259diyi m\u0259lum olub.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yadda\u015f \u00e7ipl\u0259rinin q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yeni m\u0259hsullar\u0131n bazara t\u0259qdim edilm\u0259sini ciddi risk alt\u0131na al\u0131r. &#8220;Sony&#8221; \u015firk\u0259ti n\u00f6vb\u0259ti n\u0259sil &#8220;PlayStation&#8221; oyun konsolunun t\u0259qdimat\u0131n\u0131 2028-ci, h\u0259tta 2029-cu il\u0259 t\u0259xir\u0259 salma\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir. Proqnozlara \u0259sas\u0259n, konsollar\u0131n sat\u0131\u015f h\u0259cmi 2025-ci ild\u0259ki 5,8 %-lik art\u0131mdan sonra cari ild\u0259 4,4 % geril\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6hran h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l ki\u00e7ik \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 vurur. \u0130ri cihaz istehsal\u00e7\u0131lar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, onlar \u00f6z t\u0259chizat\u00e7\u0131lar\u0131ndan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yadda\u015f mikrosxemi \u0259ld\u0259 edib istehsal prosesini tamamlaya bilmirl\u0259r. Bu v\u0259ziyy\u0259t elektronika sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00e7oxlu sayda \u015firk\u0259tin f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmas\u0131na v\u0259 ya i\u015f istiqam\u0259tini d\u0259yi\u015fdirm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Xiaomi&#8221;nin birba\u015fa r\u0259qibi olan \u00c7inin dig\u0259r n\u0259h\u0259ng \u015firk\u0259ti &#8220;Meizu&#8221; cari ild\u0259n etibar\u0259n smartfon istehsal\u0131na tamamil\u0259 son qoyaraq avtomobill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellekt\u0259 \u0259saslanan proqram t\u0259minat\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131na fokuslan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti \u0259n bariz \u015f\u0259kild\u0259 qiym\u0259t m\u00fcqayis\u0259l\u0259ri ortaya qoyur. M\u00fcasir komp\u00fcterin maya d\u0259y\u0259rinin 35 %-d\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si art\u0131q yaln\u0131z operativ yadda\u015f\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. T\u0259kc\u0259 son \u00fc\u00e7 ay \u0259rzind\u0259 bu r\u0259q\u0259m t\u0259qrib\u0259n iki d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Yar\u0131m ild\u0259n az m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 is\u0259 b\u0259zi yadda\u015f n\u00f6vl\u0259rinin qiym\u0259ti d\u00f6rd qata yax\u0131n art\u0131b. &#8220;Gartner&#8221; analitikl\u0259ri 2026-c\u0131 ilin sonunad\u0259k DRAM v\u0259 fle\u015f-yadda\u015f qiym\u0259tl\u0259rinin \u0259lav\u0259 olaraq 130 % bahala\u015faca\u011f\u0131na \u0259mindirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u0259rdi komp\u00fcter v\u0259 smartfon t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 k\u0259skin azalma g\u00f6zl\u0259nilir<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Gartner&#8221; analitikl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259rin y\u00fcks\u0259lm\u0259si \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259m korporativ, h\u0259m d\u0259 f\u0259rdi istifad\u0259\u00e7il\u0259rin \u00f6z komp\u00fcter v\u0259 smartfonlar\u0131ndan daha uzun m\u00fcdd\u0259t istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yini v\u0259 yeni cihazlara ke\u00e7idi sonraya saxlayaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bu tendensiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 f\u0259rdi komp\u00fcterl\u0259rin istismar m\u00fcdd\u0259ti korporativ seqmentd\u0259 15 %, adi istehlak\u00e7\u0131lar aras\u0131nda is\u0259 20 % artacaq.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Gartner&#8221;in hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n, yadda\u015f qiym\u0259tl\u0259rinin s\u00fcr\u0259tli bahala\u015fmas\u0131 ilk olaraq b\u00fcdc\u0259li komp\u00fcterl\u0259rin bazardan silinm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq. Bu amil 2026-c\u0131 ilin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 komp\u00fcterl\u0259rin qlobal miqyasda t\u0259dar\u00fck h\u0259cmini a\u015fa\u011f\u0131 salacaq. Smartfon seqmentin\u0259 t\u0259sirin is\u0259 bir q\u0259d\u0259r gec hiss olunaca\u011f\u0131 ehtimal edilir. Bel\u0259 ki, 2026-c\u0131 ilin yekunlar\u0131na \u0259sas\u0259n f\u0259rdi komp\u00fcter t\u0259dar\u00fck\u00fc \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 10 %-d\u0259n art\u0131q, smartfon t\u0259dar\u00fck\u00fc is\u0259 8 % geril\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f6vcud durumu daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259k \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri qlobal DRAM istehsal\u0131n\u0131n son d\u0259r\u0259c\u0259 dar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sidir. D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n 90 %-d\u0259n \u00e7oxu c\u0259mi \u00fc\u00e7 \u015firk\u0259tin \u2013 &#8220;Samsung Electronics&#8221;, &#8220;SK Hynix&#8221; v\u0259 &#8220;Micron Technology&#8221;nin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131ndad\u0131r. Bel\u0259 konsentrasiya bazar\u0131 olduqca z\u0259if v\u0259 h\u0259ssas edir. Bu \u015firk\u0259tl\u0259r m\u0259ntiqli \u015f\u0259kild\u0259 \u0259n rentabelli sah\u0259l\u0259r\u0259, y\u0259ni s\u00fcni intellekt v\u0259 serverl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan yadda\u015f modullar\u0131na diqq\u0259t yetirirl\u0259r. \u0130stehlak\u00e7\u0131lara y\u00f6n\u0259lmi\u015f DDR4 v\u0259 DDR5 modullar\u0131 is\u0259 prioritetd\u0259 arxa s\u0131raya ke\u00e7ir. \u0130stehsal g\u00fccl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si is\u0259 yeni fabrikl\u0259rin in\u015fas\u0131 v\u0259 \u0259lav\u0259 istehsal x\u0259tl\u0259rinin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi ucbat\u0131ndan \u0259n az\u0131 iki il m\u00fcdd\u0259t t\u0259l\u0259b edir. B\u00fct\u00fcn bu faktorlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nanda, t\u0259dar\u00fck\u00fcn yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u0259rpa olunmas\u0131 v\u0259 operativ yadda\u015f qiym\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki g\u0259rginlik yadda\u015f \u00e7ipl\u0259rinin qlobal \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da k\u0259skinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yax\u0131n \u015e\u0259rq b\u00f6lg\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n son hadis\u0259l\u0259rin yadda\u015f \u00e7ipl\u0259rinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti daha da g\u0259rginl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yi proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi \u0130ran\u0131n AB\u015e v\u0259 \u0130srailin h\u00fccumlar\u0131na qar\u015f\u0131 cavab add\u0131mlar\u0131 oldu. \u0130ran \u0130srailin v\u0259 AB\u015e-nin b\u00f6lg\u0259d\u0259ki m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin \u0259razil\u0259rin\u0259 z\u0259rb\u0259l\u0259r endirdi. D\u00fcnya miqyas\u0131nda mayel\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259bii qaz (LNG) t\u0259chizat\u0131n\u0131n 20 %-ini t\u0259min ed\u0259n &#8220;Qatar Energy&#8221; d\u00f6vl\u0259t enerji \u015firk\u0259ti istehsal obyektl\u0259rin\u0259 edil\u0259n h\u00fccumlardan sonra f\u0259aliyy\u0259tini tamamil\u0259 dayand\u0131r\u0131b. Eyni zamanda \u0130ran H\u00f6rm\u00fcz bo\u011faz\u0131n\u0131n g\u0259mi h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edib. Bu b\u0259yanatdan sonra regionda \u0259n az\u0131 be\u015f tanker at\u0259\u015f\u0259 tutulub v\u0259 pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 h\u00fccumlara m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, H\u00f6rm\u00fcz bo\u011faz\u0131 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 bax\u0131m\u0131ndan strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan n\u0259qliyyat arteriyas\u0131d\u0131r. \u0130raq\u0131n \u00fcmumi neft ixracat\u0131n\u0131n 97 %-i, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n 89 %-i, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin (B\u018f\u018f) 66 %-i, h\u0259m\u00e7inin \u0130ran, K\u00fcveyt v\u0259 Q\u0259t\u0259rin qlobal bazarlara g\u00f6nd\u0259ril\u0259n b\u00fct\u00fcn nefti bu bo\u011fazdan ke\u00e7ir. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 qlobal neft istehlak\u0131n\u0131n t\u0259qrib\u0259n 20 %-i, Fars K\u00f6rf\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n LNG ixracat\u0131n\u0131n 30 %-i, Asiyan\u0131n g\u00fcnd\u0259lik neft idxalat\u0131n\u0131n 2 milyon bareli m\u0259hz bu mar\u015frutla da\u015f\u0131n\u0131r. Bo\u011fazdan n\u0259ql olunan xam neftin v\u0259 LNG-nin 80 %-d\u0259n \u00e7oxu Asiya bazarlar\u0131na istiqam\u0259tl\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qlobal yar\u0131mke\u00e7irici bazar\u0131n\u0131n \u0259sas oyun\u00e7ular\u0131 olan Tayvan, C\u0259nubi Koreya v\u0259 Yaponiya Fars k\u00f6rf\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n neft v\u0259 mayel\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259bii qaz idxal\u0131ndan kritik s\u0259viyy\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Yaponiya xam neft t\u0259chizat\u0131n\u0131n 95 %-d\u0259n \u00e7oxunu Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n \u0259ld\u0259 edir. Bundan ba\u015fqa, \u00f6lk\u0259 h\u0259r il Fars k\u00f6rf\u0259zi zonas\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n 7 milyon ton mayel\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259bii qaz al\u0131r ki, bunun da b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Q\u0259t\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. C\u0259nubi Koreya is\u0259 xam neftinin t\u0259xmin\u0259n 70 %-ini v\u0259 LNG-nin 20 %-ini Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n t\u0259dar\u00fck edir. Tayvan da dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn LNG ehtiyac\u0131n\u0131 idxal yolu il\u0259 \u00f6d\u0259yir. T\u0259chizat\u0131n t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7d\u0259 biri art\u0131q istehsal\u0131n\u0131 dayand\u0131rm\u0131\u015f Q\u0259t\u0259rd\u0259n g\u0259lir. Q\u0259t\u0259r qaz\u0131na v\u0259 ya Yax\u0131n \u015e\u0259rq neftin\u0259 h\u0259tta bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259lik \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n itirilm\u0259si istehsal x\u0259tl\u0259rinin dayanmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. H\u0259tta bu \u00f6lk\u0259l\u0259r alternativ t\u0259chizat m\u0259nb\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirs\u0259l\u0259r bel\u0259, enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n k\u0259skin bahala\u015fmas\u0131 \u00e7ip istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259hsul burax\u0131l\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131racaq.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0259sir yaln\u0131z neft v\u0259 qaz q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Dig\u0259r ciddi t\u0259hdid yar\u0131mke\u00e7irici istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan xammal\u0131n t\u0259chizat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. S\u00f6hb\u0259t yar\u0131mke\u00e7irici s\u0259nayesind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunan helium v\u0259 bromdan gedir. Q\u0259t\u0259r AB\u015e-d\u0259n sonra d\u00fcnyan\u0131n ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck helium istehsal\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr (qlobal istehsal\u0131n t\u0259xmin\u0259n 38 %-i). M\u0259lum s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya yar\u0131mke\u00e7irici s\u0259nayesi helium q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259r. Yadda\u015f \u00e7ipl\u0259rinin qlobal t\u0259chizat\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259 ikisini t\u0259min ed\u0259n C\u0259nubi Koreyada art\u0131q bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ciddi narahatl\u0131q yaran\u0131b. \u00d6lk\u0259nin yar\u0131mke\u00e7irici sektoru 14 adda material v\u0259 avadanl\u0131\u011f\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n helium v\u0259 bromun Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, C\u0259nubi Koreyan\u0131n yadda\u015f istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 istifad\u0259 etdikl\u0259ri bromun 97,5 %-ini \u0130sraild\u0259n al\u0131rlar. Haz\u0131rk\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 \u00f6lk\u0259nin ba\u015fqa t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 ke\u00e7idi o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan olmayacaq. \u00c7\u00fcnki bu proses xammal\u0131n v\u0259 komponentl\u0259rin h\u0259rt\u0259r\u0259fli se\u00e7im v\u0259 sertifikasiya prosedurunu t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran\u0131n z\u0259rb\u0259l\u0259rinin ard\u0131ndan \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fcqavil\u0259li \u00e7ip istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ilk onlu\u011funa daxil olan \u0130srailin &#8220;Tower Semiconductor&#8221; \u015firk\u0259ti m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rin\u0259 m\u0259hsul t\u0259chizat\u0131n\u0131 dayand\u0131rmaq bar\u0259d\u0259 q\u0259rar verib. \u015eirk\u0259tin m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri s\u0131ras\u0131nda &#8220;Intel&#8221; v\u0259 &#8220;Samsung Electronics&#8221; kimi texnoloji n\u0259h\u0259ngl\u0259r yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir s\u00f6zl\u0259, haz\u0131rk\u0131 operativ yadda\u015f \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti b\u00f6hran deyil, r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat\u0131n d\u0259rin transformasiyas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. Bu, istehlak\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn qiym\u0259t art\u0131m\u0131, daha az s\u0259rf\u0259li konfiqurasiyalar v\u0259 cihazlar\u0131n daha yava\u015f yenil\u0259nm\u0259si dem\u0259kdir. \u015eirk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli planla\u015fd\u0131rma, erk\u0259n sat\u0131nalmalar v\u0259 strategiyalar\u0131n yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si z\u0259rur\u0259tidir. Y\u0259ni n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, s\u00fcni intellekt infrastrukturu bir n\u00f6mr\u0259li prioritet olaraq qal\u0131r, yadda\u015f bazar\u0131ndak\u0131 g\u0259rginlik daha da d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k.(Report)<\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div><p id=\"pvc_stats_40106\" class=\"pvc_stats total_only  \" data-element-id=\"40106\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon small\" aria-hidden=\"true\"><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" version=\"1.0\" viewBox=\"0 0 502 315\" preserveAspectRatio=\"xMidYMid meet\"><g transform=\"translate(0,332) scale(0.1,-0.1)\" fill=\"\" stroke=\"none\"><path d=\"M2394 3279 l-29 -30 -3 -207 c-2 -182 0 -211 15 -242 39 -76 157 -76 196 0 15 31 17 60 15 243 l-3 209 -33 29 c-26 23 -41 29 -80 29 -41 0 -53 -5 -78 -31z\"\/><path d=\"M3085 3251 c-45 -19 -58 -50 -96 -229 -47 -217 -49 -260 -13 -295 52 -53 146 -42 177 20 16 31 87 366 87 410 0 70 -86 122 -155 94z\"\/><path d=\"M1751 3234 c-13 -9 -29 -31 -37 -50 -12 -29 -10 -49 21 -204 19 -94 39 -189 45 -210 14 -50 54 -80 110 -80 34 0 48 6 76 34 21 21 34 44 34 59 0 14 -18 113 -40 219 -37 178 -43 195 -70 221 -36 32 -101 37 -139 11z\"\/><path d=\"M1163 3073 c-36 -7 -73 -59 -73 -102 0 -56 133 -378 171 -413 34 -32 83 -37 129 -13 70 36 67 87 -16 290 -86 209 -89 214 -129 231 -35 14 -42 15 -82 7z\"\/><path d=\"M3689 3066 c-15 -9 -33 -30 -42 -48 -48 -103 -147 -355 -147 -375 0 -98 131 -148 192 -74 13 15 57 108 97 206 80 196 84 226 37 273 -30 30 -99 39 -137 18z\"\/><path d=\"M583 2784 c-38 -19 -67 -74 -58 -113 9 -42 211 -354 242 -373 16 -10 45 -18 66 -18 51 0 107 52 107 100 0 39 -1 41 -124 234 -80 126 -108 162 -133 173 -41 17 -61 16 -100 -3z\"\/><path d=\"M4250 2784 c-14 -9 -74 -91 -133 -183 -95 -150 -107 -173 -107 -213 0 -55 33 -94 87 -104 67 -13 90 8 211 198 130 202 137 225 78 284 -27 27 -42 34 -72 34 -22 0 -50 -8 -64 -16z\"\/><path d=\"M2275 2693 c-553 -48 -1095 -270 -1585 -649 -135 -104 -459 -423 -483 -476 -23 -49 -22 -139 2 -186 73 -142 361 -457 571 -626 285 -228 642 -407 990 -497 242 -63 336 -73 660 -74 310 0 370 5 595 52 535 111 1045 392 1455 803 122 121 250 273 275 326 19 41 19 137 0 174 -41 79 -309 363 -465 492 -447 370 -946 591 -1479 653 -113 14 -422 18 -536 8z m395 -428 c171 -34 330 -124 456 -258 112 -119 167 -219 211 -378 27 -96 24 -300 -5 -401 -72 -255 -236 -447 -474 -557 -132 -62 -201 -76 -368 -76 -167 0 -236 14 -368 76 -213 98 -373 271 -451 485 -162 444 86 934 547 1084 153 49 292 57 452 25z m909 -232 c222 -123 408 -262 593 -441 76 -74 138 -139 138 -144 0 -16 -233 -242 -330 -319 -155 -123 -309 -223 -461 -299 l-81 -41 32 46 c18 26 49 83 70 128 143 306 141 649 -6 957 -25 52 -61 116 -79 142 l-34 47 45 -20 c26 -10 76 -36 113 -56z m-2057 25 c-40 -58 -105 -190 -130 -263 -110 -324 -59 -707 132 -981 25 -35 42 -64 37 -64 -19 0 -241 119 -326 174 -188 122 -406 314 -532 468 l-58 71 108 103 c185 178 428 349 672 473 66 33 121 60 123 61 2 0 -10 -19 -26 -42z\"\/><path d=\"M2375 1950 c-198 -44 -350 -190 -395 -379 -18 -76 -8 -221 19 -290 114 -284 457 -406 731 -260 98 52 188 154 231 260 27 69 37 214 19 290 -38 163 -166 304 -326 360 -67 23 -215 33 -279 19z\"\/><\/g><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p><div class=\"pvc_clear\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Texnologiyalar g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evril\u0259r\u0259k i\u015f prosesl\u0259rimizi k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u018fvv\u0259ll\u0259r manual qaydada h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si saatlar, b\u0259z\u0259n is\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 vaxt t\u0259l\u0259b ed\u0259n m\u0259lumat analizini bu g\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b proqram vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 saniy\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 realla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259lumatlar\u0131n analizi prosesind\u0259 \u0259sas komponentl\u0259rd\u0259n biri operativ yadda\u015fd\u0131r (RAM). S\u0259rt diskl\u0259rd\u0259n (HDD\/SSD) f\u0259rqli olaraq, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":40107,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"no","rop_publish_now_accounts":{"facebook_814248095719313_290895648089111":"","facebook_814248095719313_303892083114784":""},"rop_publish_now_history":[{"account":"facebook_814248095719313_290895648089111","service":"facebook","timestamp":1773234656,"status":"error"},{"account":"facebook_814248095719313_303892083114784","service":"facebook","timestamp":1773234657,"status":"error"}],"rop_publish_now_status":"done","footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-40106","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>R\u0259q\u0259msal &quot;yadda\u015f acl\u0131\u011f\u0131&quot;: M\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259siri - T\u018fHL\u0130L - DogruSoztv.Az<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"R\u0259q\u0259msal &quot;yadda\u015f acl\u0131\u011f\u0131&quot;: M\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259siri - T\u018fHL\u0130L - DogruSoztv.Az\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Texnologiyalar g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evril\u0259r\u0259k i\u015f prosesl\u0259rimizi k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u018fvv\u0259ll\u0259r manual qaydada h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si saatlar, b\u0259z\u0259n is\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 vaxt t\u0259l\u0259b ed\u0259n m\u0259lumat analizini bu g\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b proqram vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 saniy\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 realla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259lumatlar\u0131n analizi prosesind\u0259 \u0259sas komponentl\u0259rd\u0259n biri operativ yadda\u015fd\u0131r (RAM). S\u0259rt diskl\u0259rd\u0259n (HDD\/SSD) f\u0259rqli olaraq, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DogruSoztv.Az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-11T13:10:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-11T13:10:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DogruSozTv Az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DogruSozTv Az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106\",\"url\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106\",\"name\":\"R\u0259q\u0259msal \\\"yadda\u015f acl\u0131\u011f\u0131\\\": M\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259siri - T\u018fHL\u0130L - DogruSoztv.Az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png\",\"datePublished\":\"2026-03-11T13:10:43+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-11T13:10:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/#\/schema\/person\/e83461bf38b3868923aee59eb6b6418d\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png\",\"width\":1200,\"height\":750},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/\",\"name\":\"DogruSoztv.Az\",\"description\":\"Milli \u0130nformasiya agentliyi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/#\/schema\/person\/e83461bf38b3868923aee59eb6b6418d\",\"name\":\"DogruSozTv Az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bdd6743287aac088c833d65e1a4a492980dcef74a2e4a0e1be69e9cb9a187b98?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bdd6743287aac088c833d65e1a4a492980dcef74a2e4a0e1be69e9cb9a187b98?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DogruSozTv Az\"},\"url\":\"https:\/\/dogrusoztv.az\/?author=102\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"R\u0259q\u0259msal \"yadda\u015f acl\u0131\u011f\u0131\": M\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259siri - T\u018fHL\u0130L - DogruSoztv.Az","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"R\u0259q\u0259msal \"yadda\u015f acl\u0131\u011f\u0131\": M\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259siri - T\u018fHL\u0130L - DogruSoztv.Az","og_description":"Texnologiyalar g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131na \u00e7evril\u0259r\u0259k i\u015f prosesl\u0259rimizi k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u018fvv\u0259ll\u0259r manual qaydada h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si saatlar, b\u0259z\u0259n is\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 vaxt t\u0259l\u0259b ed\u0259n m\u0259lumat analizini bu g\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b proqram vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 saniy\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 realla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259lumatlar\u0131n analizi prosesind\u0259 \u0259sas komponentl\u0259rd\u0259n biri operativ yadda\u015fd\u0131r (RAM). S\u0259rt diskl\u0259rd\u0259n (HDD\/SSD) f\u0259rqli olaraq, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106","og_site_name":"DogruSoztv.Az","article_published_time":"2026-03-11T13:10:43+00:00","article_modified_time":"2026-03-11T13:10:44+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":750,"url":"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png","type":"image\/png"}],"author":"DogruSozTv Az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"DogruSozTv Az","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106","url":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106","name":"R\u0259q\u0259msal \"yadda\u015f acl\u0131\u011f\u0131\": M\u00fcmk\u00fcn ssenaril\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259siri - T\u018fHL\u0130L - DogruSoztv.Az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png","datePublished":"2026-03-11T13:10:43+00:00","dateModified":"2026-03-11T13:10:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/#\/schema\/person\/e83461bf38b3868923aee59eb6b6418d"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?p=40106#primaryimage","url":"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png","contentUrl":"https:\/\/dogrusoztv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/V-B-1.png","width":1200,"height":750},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/#website","url":"https:\/\/dogrusoztv.az\/","name":"DogruSoztv.Az","description":"Milli \u0130nformasiya agentliyi","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/#\/schema\/person\/e83461bf38b3868923aee59eb6b6418d","name":"DogruSozTv Az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/dogrusoztv.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bdd6743287aac088c833d65e1a4a492980dcef74a2e4a0e1be69e9cb9a187b98?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bdd6743287aac088c833d65e1a4a492980dcef74a2e4a0e1be69e9cb9a187b98?s=96&d=mm&r=g","caption":"DogruSozTv Az"},"url":"https:\/\/dogrusoztv.az\/?author=102"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40108,"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40106\/revisions\/40108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dogrusoztv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}